Zimmermuseum Lier

Door toedoen van het Koninklijk Zimmertorencomité Lier vzw, dat sedert 1930 het beheer van het door Zimmer nagelaten erfgoed in handen heeft, werden onlangs zowel binnen als buiten het complex een aantal maatregelen genomen om enerzijds de collecties beter te accentueren en anderzijds de toegang tot toren en paviljoen aantrekkelijker te maken.

Gevolggevend aan de verwachtingen van de hedendaagse toerist werd de tentoonstelling volledig gemoderniseerd en aangevuld met een overzicht van de evolutie van de elektronische tijdmeting na het mechanisch tijdperk van Zimmer.   Tevens werd er gezorgd voor een grotere interactie met de tentoongestelde mechanismen.   Zo kunnen op elk gewenste ogenblik de automaten in werking gesteld worden om aldus te kunnen genieten van de bewegende beelden en figuren.

Een uitnodigende toegang zonder hindernissen en het heraanleggen van een groen accent rond het Zimmerpaviljoen zijn een absolute noodzaak om het werk van Zimmer voor de toekomst veilig te stellen.

Ook de “Carrousel” in de zijgevel van de toren werd geautomatiseerd zodat hij nu op afstand kan worden geactiveerd.  Op die manier kan een gids tijdens zijn toelichting de mechanismen op elk gewenst ogenblik in gang zetten en dient niet meer gewacht te worden op het middaguur zoals vroeger het geval was.

Bij dit alles werd natuurlijk de hoogste aandacht besteed aan het bewaren van de authenticiteit en het respect voor een tachtigjarige traditie.  Door de complexiteit van de mechanismen kan de modernisering dan ook slechts in stappen worden uitgevoerd maar het vernieuwingsproces is in ieder geval gestart.

De meeste ingrepen zullen ook een gunstige invloed hebben op de levensduur van de collecties door het aanwenden van moderne technieken.  Vooral op gebied van slijtage zijn de ingrepen een  enorme technische verbetering en het prachtige ervan is dat er niet geraakt wordt aan het originele werk van Zimmer en dat op elk ogenblik de “oude” methode terug in zijn oorspronkelijke staat kan worden hersteld.

De modernisering heeft een investering gekost van ong. 450.000 euro waarvan 30% gesubsidieerd werd door Toerisme Vlaanderen.

Behalve de lokale verbeteringen tracht het Zimmertorencomité ook de internationale bekendheid van de Zimmertoren als icoon van de stad Lier op de kaart te zetten.  Hierbij kunnen we twee initiatieven vermelden:

In de eerste plaats kan men nu via Google Earth een driedimensionaal beeld van de Zimmertoren bewonderen door eenvoudig het woord “Zimmertoren” in te geven op de wereldkaart.  Dit is trouwens het enige monument van Lier dat op die manier op de kaart staat en dus gelijk behandeld wordt als de Eiffeltoren in Parijs, Big Ben in Londen, het Vrijheidsbeeld in New York, de Taj Mahal in Indië en de Sfinx in Egypte, om er maar enkele te noemen.

In de tweede plaats werd het eigendomsrecht verworven voor "Zimmermuseum" alsmede voor een aantal werken van Zimmer zodat deze niet meer willekeurig kunnen gebruikt worden.

In dit alles blijft de hoofdbekommernis van het Koninklijk Zimmertorencomité om zo goed mogelijk in te spelen op de veranderingen van onze maatschappij en daardoor het erfgoed van Louis Zimmer actueel te houden.

Enkele begrippen die altijd zullen verbonden blijven met Louis Zimmer:

De Jubelklok:

Dit is het mechanisme of moederklok die opgesteld is op de bovenste verdieping van de toren en de aandrijving vormt voor alle bewegende delen, dus ook de zogenaamde “carrousel” of “defilé”.

 Wanneer aan de zijkant van de toren het rode poortje onder het slagwerk open gaat, laat de carrousel de volgende afbeeldingen zien:

-         1830 – 1930   (100-jarig bestaan van België)

-         De Belgische Leeuw

-         De drie koningen die tijdens die periode regeerden: Koning Leopold  I, Koning Leopold  II, Koning Albert  I

-         Het wapenschild van Lier

-         De zes burgemeesters die Lier bestuurden tijdens diezelfde periode.

Het slagwerk boven de carrousel geeft de 4 levensfasen aan.

Het kind, de jongeling en de volwassene bellen de kwartieren, de oude man slaat de uren.

Het kind is “Bertha” uit de roman “Ernest Staas” van Anton Bergman, zij belt aan

de deur van ’t Soete Naemke in het Begijnhof.

De jongeling is Anton Bergman als student aan de “Hooge school”.

De volwassene herken je gemakkelijk aan zijn aambeeld, het is Louis van Boeckel (kunstsmid), bekend om zijn werken in binnen- en buitenland.

De oude man is “Meneer Pirroen”, een figuur uit het boek “Anne Marie” van Felix Timmermans

 De Wonderklok:

Een merkwaardig didactisch gedeelte van de wonderklok staat in verband met de noties massa, versnelling van de zwaartekracht en gewicht.  Bij de realisatie maakte Zimmer uitsluitend gebruik van mechanische en elektrische aandrijvingen.

Zimmer heeft een fundamentele wet van de fysica, te weten, die van de zwaartekracht, aanschouwelijk willen voorstellen.  Het gewicht van een lichaam op aarde, of op een andere planeet, is enerzijds afhankelijk van zijn massa die we als constant beschouwen en anderzijds van de versnelling van de zwaartekracht van de beschouwde planeet.  De voorstelling doet beroep op een weegschaal waarop een pop onder de vorm van een volwassen persoon staat.  Achtereenvolgens wordt de man gewogen op de verschillende planeten en ook op de maan als satelliet van de aarde.

De waarnemer kan de verschillende gewichten aflezen en merkelijke verschillen vaststellen.

Een andere automaat bestaat uit een groep van negen ballerina’s, waarbij elk van hen staat op één der planeten en op de maan.  De danseressen hebben dezelfde massa (maar verschillend gewicht naargelang de planeet) en voeren een verticale sprong uit met dezelfde krachtinspanning.  Naargelang de versnelling van de zwaartekracht zullen de danseressen verschillende hoogten bereiken.  De springhoogten worden op schaal 1:10 voorgesteld met uitzondering voor het geval van Pluto waar de springhoogte zo groot is dat Zimmer de schaal 1:100 moest gebruiken.